Гӱжлен манашыже келшенак толеш. Пайрем жапыштак ты кечын тыштак ялозанлык йӧрварым ужалыме ярмиҥга эртен. Шке вий дене ончен-куштымо сатум районла гыч предприятий ден фермер-влак конденыт: пареҥгым, ковыштам, кешырым, йошкарушменым, моло пакчасаскамат налаш йӧн лийын. Ик ӱдырамаш гын икмыняр сорт кавуным темла ыле. А кавунжо кугытышт денат ӧрыктареныт.
Но эн сай сатужо ты кечын, мутат уке, у пырче гыч тӱрлӧ кинде лийын. Тудым ужалаш Йошкар-Ола, Новочебоксарск, Марий Турек районысо Просека, Килемар районысо Церкысола гыч производитель-влак конденыт.
«Кинде сий да илыш вий» манеш калыкмут. Тичмаш киндымак кучен, республикысе Марий юмыйӱла ушемын Йошкар-Оласе общиныжын тӱҥ оҥаеҥже Юрий Тушнурцев Ош Кугу Юмылан шурным, моло саскам сайын шочыкташ полшымыжлан тауштен, калыклан тазалыкым, перкелыкым йодын, пайремым почын. Погынышо-влакым Угинде пайремым эртараш полшышо Марий Элын Тӱвыра, савыктыш да калык-влакын пашашт шотышто, Молодёжный политике, спорт да туризм министерствыже-влакын еҥышт, Марий тӱвыра рӱдер вуйлатыше, Кугыжаныш Погын депутат Наталья Пушкина, ялознлык да продовольствий министр А.Кондратенко саламленыт.
Таклан огыл калыкыште ойлат: «Кинде шултыш ӱстембаке шке толын ок воч». Тудым кӱктен лукмеш шуко пӱжвудым йоктарыман. Шошым, мландым куралын, тырмален налын, пырчым ӱдыман. Шыже шумеке, тудым поген налман. Вара коштыман, ложашыш савырыман. А ожно, технике уке годым, чыла ты пашам кидвий ден ышташ логалын. Кузе тидым ыштеныт, Звенигово районысо Исменца тӱвыра пӧрт пеленысе «Олык сем» калык фольклор ансамбльын участникше-влак «Авын мелна» театрализоватлыме композиций гоч ончыктышт.
Марий тӱвыра рӱдерын пашаеҥже-влак киндым ончен куштымо, пырчым пуалтарыме, йоҥыштымо сомыллан кучылталтше арвер дене палдарыше поян ончерым ямдыленыт ыле. Кугыен-влак тыгай арверым палат гын, икшыве-шамычлан тидыже поснак оҥай да пайдале лийын. Кинде кольмым, тагынам, тӱрлӧ совокым ужыныт. Кидвакш йырат изи-шамыч кече мучко пӧрдыч, шкештат тушко пырчым пыштен пӱтырышт, ложашым луктыч.
Оҥай ыле Россельхозрӱдер пашаеҥ-влакын пайремлан лӱмын ямдылыме вес ончерат. Тушко тӱрлӧ пырчан кылта-влакым чумыреныт. Вет тачысе икшыве-влак шукынжо шыдаҥын, шӱльын, уржан да моло пырчын могай улмыштым огыт пале да ойыркаленжат огыт мошто.
Пайрем программе тӱрыс киндым чапландарымыланак пӧлеклалтын ыле. Эсогыл ончаш толшо-шамыч коклаште эртарыме тӱрлӧ конкурсшат тидланак келштаралтыныт. Марий тӱвыра рӱдерын, Оршанке, Медведево, У Торъял районла гыч толшо фольклор коллектив-влак мероприятийым сӧрастареныт. Снежана Орлова, Виталий Кучергин, Александр Марков ден Сергей Савинов мастарлкыкышт дене куандареныт.
Пайрем годымак Угинде вашеш рӱдерын эртарыме «Кинде уло – муро лиеш» онлайн-конкурсыштыжо ойыртемалтше-влакым палемденыт да пӧлекым кучыктеныт. Пӧлекшылан тыгак сурт-печыште кажне ешлан пеш кӱлешан йӧрварым пӧлекленыт: нӧшмӱйым, ложашым, сакырложашым, шӱрашым да тулеч молым.
Каласен кодыман, пайремыште чын коҥгаште кӱктен лукмо перепеч денат, тул валне шолтен налме тувыртыш когыльо денат сийленыт.
«Кинде уло – муро лиеш» онлайн конкурсын сеҥышыже-влак:
1-ше вер – Волжский районысо Карай тӱвыра пӧрт (вуйлатышыже Н.Васильева);
2-шо вер – Кужэҥер районысо Старсела тӱвыра пӧрт (вуйлатышыже Г.Жилкина);
3-шо вер – Звенигово районысо Чакмарий тӱвыра пӧрт (вуйлатышыже Т.Васильева). Моло участник-шамычымат посна номинацийыште палемденыт. Конкурсыш чылаже 7 озавате да йоча-влак ушненыт.
